Goede voorbeelden - overheden

Gebouwen van de Vlaamse overheid

Enkele voorbeelden die tot de verbeelding spreken:

In Brugge zijn er op het dak van het Vlaamse overheidsgebouw 15 moestuinbakken terug te vinden. Hun aantal werd net uitgebreid, gezien de stijgende interesse van de werknemers. In het voorjaar zal je in een van de binnentuinen op de eerste verdieping ook een bijenkorf kunnen terugvinden. Een collega van Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin is imker en zal de zorg voor de bijen opnemen. 

In Gent zorgde het Agentschap voor Natuur & Bos voor een nestkast voor slechtvalken op het dak. De dieren zijn een natuurlijk afweermiddel voor ongewenste vogels nabij de luchtverversingsinstallaties en beveiligen op die manier indirect ook de gezondheid van alle werknemers in dit overheidsgebouw. Er broedden immers duiven en meeuwen op het dak en hierdoor kunnen bacteriën in het aircosysteem terecht komen. De nestkast werd gebouwd door Boom²VZW, een ecologische vereniging die haar opbrengsten integraal investeert in de aanleg van bossen in Vlaanderen. De aanwezige slechtvalken hebben sinds de start van het project elk jaar al twee jongen grootgebracht.

In alle gebouwen worden er meerdere initiatieven voor meer biodiversiteit genomen, via het Facilitair Bedrijf van de Vlaamse overheid. Bijvoorbeeld:

  • Schoonmaken gebeurt niet langer met chemische producten die schadelijk kunnen zijn voor het milieu (omdat ze in rivieren terechtkomen), maar wel met ‘positieve organismen’. Dat is letterlijk een oplossing uit bos: de populatie houdt zichzelf in stand en werkt stof en geurtjes weg. Hier lees je meer over deze fascinerende schoonmaakproducten
  • Verspilling wordt aangepakt. Bij vergaderingen bijvoorbeeld werd in 2012 nog 87.000 liter koffie niet opgedronken en weggegoten. Dat is nu verleden tijd, door het invoeren van koffie-automaten aan de vergaderzalen en in de kitchenettes
  • Voedselverlies wordt beperkt. In de bedrijfskantines voerde de Vlaamse overheid in 2018 een freedom of choice-principe in: klanten kiezen zelf hoeveel groenten en zetmeelproducten ze op hun bord scheppen. Resultaat: 57% minder voedselverlies op het bord en meer tevreden klanten

Werk je bij de Vlaamse overheid? Laat  weten wat je ons graag nog meer ziet doen voor biodiversiteit. Na Dikketruiendag laten we weten hoe we verder aan de slag gaan hiermee!

Kastanjebos Herent

Het Kastanjebos is een van de mooie resultaten van een jarenlange samenwerking tussen de gemeente Herent en de lokale afdeling van Natuurpunt. Die ontstond zo’n 20 jaar geleden, toen Natuurpunt kwam aankloppen bij de bevoegde schepen. Tot vandaag subsidieert de gemeente een deel van de aankoopsom en andere kosten van een nieuw gebied of perceel. Dat doet ze ook voor andere natuurverenigingen. Hier en daar biedt ze ook logistieke steun.
De gemeente vindt het behoud, de versterking en het duurzaam beheer van de ecosystemen op haar grondgebied zeer belangrijk. Daarom neemt ze als sinds lange tijd tal van maatregelen en voert ze acties uit om dat doel te bereiken. 
Dankzij de steun van de gemeente, en de goede zorgen van Natuurpunt, zijn de Herentse natuurgebieden stuk voor stuk pareltjes. Niet alleen is er het kleurrijke Kastanjebos, ook de Molenbeekvallei en Ter Neppen bruisen van het leven. En dat is niet alles, want toen Natuurpunt twee poelen wou inrichten voor de zeldzame kamsalamander, stemde de gemeente in om het hele kostenplaatje te betalen. Goed nieuws voor dit bijzondere diertje.
Ook buiten de natuurgebieden werpt de samenwerking tussen de gemeente en Natuurpunt haar vruchten af. Kristel Schoonjans, milieuambtenaar: “Bermen houden we zo natuurlijk mogelijk dankzij een bermbeheerplan, samen hielpen we aan de inrichting van een vleermuizenbunker, uitgevoerd door Regionaal Landschap Dijleland, de Intergemeentelijke Natuur- en Landschapsploeg van IGO Leuven en de Bosgroep Dijle-Geteland. En dan is er nog het label voor natuurlijke tuinen. Al enkele jaren reiken we dat label samen met Natuurpunt Herent uit aan tuineigenaars die zich inspannen om hun tuin natuurvriendelijk in te richten.”

Edegems klimaatbos (gemeente Edegem) 

De gemeente Edegem wil een nieuw bos- en natuurrecreatiegebied creëren en openstellen voor wandelaars en fietsers. Recent zijn er een aantal weinig renderende landbouwgronden rond de Edegemse beek aangekocht. Deze gronden zullen omgevormd worden tot klimaatbos –en natuurgebied. Het vochtige karakter van de beekvallei zal worden hersteld. Met de inwoners zal een geboortebos worden aangeplant met streekeigen bomen. De lokale voedselproductie met volksmoestuinen wordt uitgebreid met de aanplant van een fruitboomgaard. De zone zal men ontsluiten met trage verbindingswegen. 


“Ecologisch groenbeheer, circulaire economie en lokale warmteproductie hand in hand”–productie van warmte op basis van biomassa (Hechtel-Eksel) 

In Hechtel-Eksel brengt een biomassaketel een kringloop op gang die de afvalberg verkleint, lokale tewerkstelling bevordert, de CO2-uitstoot verlaagt en de biodiversiteit versterkt. De gemeente, het Agentschap Natuur en Bos, Natuurpunt en het agrobeheerscentrum Eco² slaan er de handen in elkaar om houtafval uit natuuronderhoud te valoriseren als energiebron voor de verwarming van de plaatselijke sporthal. De beheerwerken worden uitgevoerd door lokale landbouwers en gefinancierd met de opbrengst van de houtsnippers. In de toekomst kunnen ook andere gebouwen aangesloten worden op de centrale biomassaketel.

Biomassa uit de Getevallei (IGS Interleuven) 

Binnen de Getestreek bestaan er verschillende biomassastromen die momenteel niet gevaloriseerd worden. Deze reststromen kunnen grote waarde hebben als ze zorgzaam zouden worden gevaloriseerd tot kwalitatieve houtsnippers, die een lokale biomassaketel kunnen voeden. Het project besteedt veel aandacht aan het uitdragen van de nieuwe beheervisie en aan gedeeltelijk omvormen van de beheerpraktijken op openbaar domein.

Verder vervullen de gemeenten hun voorbeeldfunctie en spelen ze een rol in de communicatie naar inwoners, fruittelers e.a. en zetten ze bovendien in op handhaving rond het illegaal opstoken van biomassa in de regio. 

Door het valoriseren van de kwalitatieve houtsnippers wordt de CO2-uitstoot gereduceerd. Binnen het project wordt er gezocht naar een locatie en een gebruiker van de centraal gelegen biomassaverbrandingsketel. Er zal verkend worden welke gebouwen van het (inter)gemeentelijk of provinciaal patrimonium in aanmerking komen voor de installatie van de biomassaketel. Het project is een win-winsituatie op vlak van klimaat en biodiversiteit doordat de lokale biomassaketen als grondstof voor duurzame warmte onvoorwaardelijk gekoppeld wordt aan een duurzaam beheerplan van houtkanten en holle wegen.

Slechtvalk VAC Gent
Slechtvalk VAC Gent
Moestuinbak VAC Brugge
Moestuinbak VAC Brugge
Kastanjebos Herent
Kastanjebos - Herent
Biomassa Getevallei
Biomasssa - Getevalei